سيري در رمضان، از غرب تا شرق زمين از سایت خبر گزاری شهر
است.در هر گوشه اي از جهان كه مسماني هست ماه رمضان در ظرف فرهنگ بومي آن منطقه قرار مي گيرد و آن چنان با سنتهاي محلي خو مي گيرد كه به سختي مي توان ماه رمضان را تنها يك مراسم ديني دانست. بطوريكه آداب روزداري به جزئي از نشانه هاي مردم شناسي يك ملت تبديل شده است. اين آداب خوراكيهاي گوناگون و مراسمهاي مختلفي از افطار تا سحر را شامل مي شود. اين گزارش با جستجو در ميان خبرهايي كه در رسانه هاي جهان پيرامون ماه رمضان منتشر شده گوشه هايي از مردم شناسي آيين رمضان را به نمايش مي گذارد.
ايالات متحده آمريكا:
اگرچه پس از واقعه 11 ستامبر نگاه به مسلمان در كشورهاي غربي، نگاهي بدبينانه و گاه مغرضانه است، اما مسلمان تلاش مي كنند تا اين تصورها را از خود بزدايند. «نعيم رنداهاوا»، كارگردان مسلمان
آمريكايی فيلمي مستند به نام «ماه رمضان در آمريكا» ساخته تا تصويري واقعي از اسلام و ماه رمضان در آمريكا نشان دهد. اين فيلم پنج خانوداه مسلمان و آداب و سنن آنها را در ماه مبارك رمضان به تصوير میكشد. در اين فيلم همچنين با انديشمندان و رهبران مذهبی از اديان مختلف درباره روزه مصاحبه شده است.
اين فيلم هم اكنون با استقبال بسيار در ايالات متحده روبرو شده و حتي بسياري از دانشگاههاي آمريكايي از تهيه كنندگان اين فيلم تقاضا كرده اند كه «ماه رمضان در آمريكا» را دانشگاهها به نمايش گذارند. اين فيلم قرار است در بسياری از جشنوارههای فيلم جهانی بهويژه در شمال آمريكا، اروپا و خاورميانه به نمايش درآورد. «نعيم رنداهاوا» ميگويد:"من هميشه به دنبال راهی بودهام تا بين جامعه مسلمانان، مسيحيان و يهوديان پل ارتباطی ايجاد كنم و بهترين راه در اين زمينه گفتوگو است. اين فيلم هم اكنون در شهرهاي مختلف آمريكا و پس از مراسم افطار به نمايش در ميآيد. اين فقط مسلمانان نيستند كه در مراسم افطار شركت ميكنند. مسيحيان، يهوديان و ساير اديان مذهبي نيز در مراسم افطار شركت ميكنند و پس از آن به تماشاي فيلم"ماه رمضان در آمريكا"مينشينند.
در ايالت نيوجرسي كه داراي بيشترين جمعيت مسلمان است، خانواده ها براي افطار، دور هم جمع ميشوند به ديدار يكديگر مي روند.
در دانشگاه هاروارد كمبريج، نمازخانه آنجا تا هر زماني براي مراجعان باز است و بسياري از رؤسا نيز به كارمندان مسلمان خود اجازه ميدهند تا در غروب آفتاب، بر روي باز كردن روزه بيرون بروند.
كانادا:
با وجود آنکه مسلمانان در کشور کانادا دراقلیت قرار دارند و از آزادی کمی برخوردار هستند اما هنگام با خبر شدن از ثبوت رویت هلال ماه، حلول این ماه را به یکدیگر تبریک می گویند.
اقلیت های مسلمان در کانادا مانند دیگر کشورهای جهان به انتظار رویت هلال ماه نمی نشینند بلکه در این امر فقط به رسانه های اطلاع رسانی خود اکتفا کرده و ماه مبارک رمضان را آغاز می کنند.
مسلمانان روزه خود را با شیر، خرما و یا آب باز می کنند و برای بر پایی نماز تراویح به مسجد می روند.
در تمامی روزهای ماه مبارک رمضان در این کشور مجالس تلاوت قرآن کریم برگزار می شود.
سنت اعتکاف در این کشور میان مسلمانان زیاد رواج ندارد گاهی فقط یک نفر در مسجد دیده می شود که معتکف است اما با وجود آن در شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان و شب قدر مساجد کانادا مملوء از جمعیت می شود و در آن شب مسلمانان به دعا و عبادت پرداخته و از درگاه الهی طلب مغفرت می کنند.
فرانسه:
بر اساس آماري كه به تازگي منتشر شده در كشوري كه لائيسيته ركن مهم جمهوري آن است، 88 درصد از مسلمانان روزه ميگيرند كه از اين تعداد 94درصد از آنها جوانان زير 30 سال هستند.
فرانسه صاحب بزرگترين جمعيت مسلمان اروپايي مابين 4 تا 6 ميليون از جمعيت 36 ميليوني اين كشور است. بيش از هزار و ۶۸۵مسجد و نمازخانه در سراسر فرانسه شمارش شده كه بيش از دو سوم اين مراكز معمولا روزانه پذيراي حدود ۱۵۰مسلمان است.
از اين ميان حدود ۲۰مسجد تا هزار نفر را در خود جاي ميدهند و ۵۴باب مسجد نيز ظرفيت گنجايش بين ۵۰۰تا هزار نفر را دارند.
اجراي موسيقي عرفاني در رستورانهاي مسلمانان در پاريس بهانهاي است تا غربيها نيز در شبهاي رمضان براي گوش سپردن به موسيقي و گاه ديدن مراسم سماع فرصتي پيدا كنند.
چاي نعناع، قليان، شوربا و كاسكسي (غذاي رايج مغرب عربي كه از بلغور گندم و گوشت تهيه ميشود) از جمله نوشيدنيها و غذاهايي است كه در هر رستوران عربي يافت ميشود. افطار تنها منحصر به مسلمين روزهدار نيست و همه ميتوانند از آن بخورند. چنانكه در كنار متروي "كريمه" در پاريس، تابلوي "شوربا براي همه" نشان ميدهد. كافه "چهار برادر" خيابان "منيل مونتان" پاريس نيز يكي از مراكزي است كه هنگام افطار شلوغ ميشود. كباب كه بيشتر به نام تركي آن مشهور است(شبيه همان برگ و چنجه ايراني) در اين رستوران و ساير اغذيه فروشيها عرضه ميشود.
در خيابان كوچك ولي پر جاذبه موفتار در مركز پاريس، اغذيه فروشيهاي فراواني را ميتوان يافت كه با تابلوي "حلال" و آواي قرآن يا سرودهاي اسلامي و گاه موسيقي عربي به استقبال افطار ميروند.
در مسجد پاريس و ساير مساجد فرانسه رمضان ماه همگرايي و همبستگي است، در اين ماه غالب مسلمانان محله به نماز جماعت ميروند و بطور معمول با آب، چاي، شيريني، خرما و گاه آش يا شوربا از ميهمانان روزهدار پذيرايي ميشود. همچنين در اين مساجد با غذاي گرم از افراد بيخانمان و فقرا نيز پذيرايي ميشود. روزهداران پس از صرف افطار به جمع قليان كشان ميپيوندند كه اخيرا استعمال آن در فرانسه بسيار مرسوم شده است.
موسسه جهان عرب كه يكي از مجهز و مجللترين مراكز اسلامي فرانسه و زير نظر دولت اين كشور است، نيز در ماه رمضان بطور معمول اقدام به برپايي نمايشگاه ميكند.
عيد فطر يكي از بزرگترين اعياد اسلامي و شايد بزرگترين آنها براي مردم مسلمان منطقه مغرب عربي و اتباع آنان در فرانسه است، نمازهاي عيد در مساجد برگزار و گاه سفرههاي پذيرايي اين روز نيز در اين مكانها پهن ميشود. نذورات و زكات فطريه جمعآوري شده در اين روز براي توزيع به مراكزي ارسال تا به كشورهاي اسلامي درگير بحران يا جنگ مانند فلسطين و افغانستان فرستاده شود.
يكي از مسايلي كه در اين روز و عيد قربان به ويژه براي مسوولان فرانسه مطرح است، "قرباني" است. در فرانسه در اين دو عيد بهويژه قربان ذبح احشام زياد است به گونهاي كه كشتارگاههاي اسلامي توان انجام آن را ندارند. دولت فرانسه در سالهاي گذشته با آگاهي از اين مشكل و از آنجا كه بطور قانوني نميتوان در حريم شخصي ذبح نمود، پيشنهاد كرد با همكاري سازمانهاي اسلامي و جذب سرمايه، طرح كشتارگاه سيار را اجرا شود.
بر اساس بيانيه شوراي فرانسوي آيين اسلام آغاز ميكنند. اين شورا از روز گذشته بانصب اطلاعيهاي بر سر در ورودي مسجد بزرگ پاريس شروع ماه مبارك رمضان را امروز اعلام كرده است.
بازارهاي عمومي به ويژه مناطق مسلماننشين فرانسه، حال و هواي رمضان را ميگيرد، فروش خرما و شيرينيهاي شرقي حكايت از آغاز ماهي متفاوت دارد. سالهاست كه فرانسويان با اين مناسبت اسلامي خو گرفته و از آن به نيكي ياد ميكنند. از آنجا كه در ساير مذاهب نيز روزه به عنوان راهي براي تقرب به خداوند، حفظ سلامت و تزكيه نفس توصيه شده، رمضان مسلمانان نيز براي آنان غريبه نيست و برخي كه هنوز تعلقات ديني دارند يا علاقهمند به فرهنگ مشرق زمين هستند، در مراسم و شاديهاي ماه مبارك با مسلمانان مشاركت ميكنند.
شروع ماه مبارك رمضان امسال نيز با نخستين روز سال نو يهوديان تقارن دارد و يهوديان سال جديد پنج هزار و ۷۶۷يهودي خود را جشن ميگيرند. راديوهاي مسلمان فرانسه همچون "راديو شرق" و "راديو بور" در اين ماه برنامههاي ويژهاي براي شنوندگان پخش ميكنند و براي آگاهي مسلمين از برنامهها و مراسم اين ماه اطلاعرساني ميكنند.
در شمال پاريس و منطقه "بوبيني" استان "سن سن دني" مسلمانان زيادي زندگي ميكنند كه از بازارها، مراكز و مساجد اسلامي آنان ميتوان به موجوديت اسلامي اين منطقه پي برد.
سوئد:
مسلمانان اين كشور در برگزاري ماه رمضان بسيار كوشا هستند.در اين ماه غذاهاي عربي فروش ويژه اي پيدا مي كنند.در اين كشور مسلمانان در آزادي كامل به انجام فرايض ديني خود
مي پردازند.ماهوارهاي عربي به آنها كمك مي كند تا در جريان زمانهاي افطار و سحر قرار گيرند.غذاهاي لذيذ و كلوچه هاي خوشمزه بهمراه نوعي سوپ سبزيجات هنگام افطار در رستورانهاي عربي مشتريان فراوانبي دارد.بزرگترين مشكل جامعه مسلمانان سوئد ديدن ماه در آسمان براي تشخيص به پايان رسيدن ماههاي عربي است.به علت هواي هميشه ابري و باراني سوئد اين امكان هيچ وقت ميسر نمي شود. مسلمانان در سوئد مجبورند،از محاسبات نجومي كشورهاي عربستان، ايران و مصر براي ديدن ماه استفاده كنند.اسلام دومين مذهب رسمي پس از مسحيت در سوئد است.
يونان:
مسلمانان يونان پيش از آغاز ماه مبارك رمضان براي استقبال از اين ماه پرفضيلت آماده ميشوند و مواد اوليه غذايي ويژه اين ماه را از مغازهها و يا پاساژها تهيه ميكنند.
با آغاز اين ماه مسلمانان، افطاريهاي دسته جمعي را در مساجد خود به روزه داران می دهند و پس از آن مشغول تلاوت قرآن و اداي نماز ميشوند.
مساجد در اين ماه مسابقههاي قرآن و حديث و فعاليت هاي فرهنگي دیگری را برگزار ميكنند.
علاوه بر آن مسلمانان فطريهها و زكات خود را براي توزيع ميان فقراء به مسئولان امور خيريه ميدهند.
با ورود به دهه آخر ماه رمضان مسلم انان اين كشور به اعتكاف، شب زندهداري، تلاوت قرآن و اداي نماز ميپردازند.
در روز عيد فطر نیز همه مسلمانان براي اداي نماز عيد گردهم جمع ميشوند و پس از آن براي ديد و بازديد به منزل يكديگر ميروند.
تركيه:
با آغاز ماه مبارك رمضان كشور تركيه حال و هوا و رنگ و بوي خاصي پيدا ميكند و مسلمانان اين كشور با چراغاني و تزيين گلدستههاي مساجد تاريخي تركيه به استقبال ماه رمضان ميروند.
مسلمانان با حضور در مهمترين و بزرگترين بازار قديمي استانبول به خريد شيريني و تنقلات ماه مبارك رمضان ميپردازند تا بر سر سفرههاي افطاري قرار دهند.
زنان مسلمان شيريني مخصوص اين ماه همچون كنافه و باقلوا را تهيه ميكنند. انجمنهاي خيريه در اين ماه خيمهها و چادرهاي رمضاني را در ميادين و اماكن عمومي تركيه به منظور دادن افطاري مجاني به روزهداران بر پا ميكنند و ثروتمندان اين كشور نيز براي برپایی سفرههاي افطاري از يكديگر سبقت ميگيرند.
مساجد تركيه در اين ماه شاهد ازدحام كثيري از مسلمانان براي اداي نماز و برپايي شبهاي قدر است و يكي از پديدههاي بارز اين ماه در تركيه قرائت قرآن كريم در سراسر تركيه است. با نزديك شدن وقت سحر افرادي به نام 'مسحرات' در خيابان ها و كوچههاي تركيه به بيدار كردن مسلمانان ميپردازند.
آلباني:
مسلمانان آلباني در آغاز ماه مبارک رمضان با توزيع كتابچهها و بروشورهاي مختلف به تشريح فضايل اين ماه پر فضيلت پرداخته و به استقبال ماه رمضان ميروند.
با ثبوت رويت هلال ماه رمضان صداهاي طبل در مناطق مختلف آلباني شنيده ميشوند و روز اول ماه به طور رسمی اعلام ميشود.
مسحرات با در دست داشتن طبلهای خود با حضور در كوچهها و خيابان ها، مسلمانان را از زمان افطاري و سحري مطلع ميكنند. آنها در هنگام طبل زدن برخي دعاها و تواشيحها را نيز ميخوانند و شهروندان نیز در پايان ماه مبارك به اين افراد هدايا و پول ميدهند.
از عادت هاي نيكوي آلبانيها در اين ماه می توان به افزايش مهرباني ميان مردم به خصوص مسلمانان و مسيحيان اشاره کرد.
در اين ماه ديد و بازديدها ميان آنها افزايش مييابد و دشمنيها جاي خود را به دوستيها ميدهد به گونهاي كه مسيحيان از فضاي عرفاني اين ماه تاثير ميگيرند و برخي از آنها اين ماه را به همراه مسلمانان روزه ميگيرند و با درك منزلت شب قدر آن روز را به شب زندهداري و مناجات ميپردازند.
مسلمانان آلباني در شب هاي ماه مبارك به اداي نماز شب، تلاوت قرآن، نشستها و بررسي رويدادهاي كشورهاي اسلامي و مشكلات برادران مسلمان خود ميپردازند.
در دهه آخر ماه مبارك رمضان نیز در مساجد معتکف ميشوند و به ذكر و مناجات خدا ميپردازند.
مسلمانان آلباني شب بيست و هفتم رمضان را شب قدر ميدانند و آن شب را به شب زنده داري ميپردازند.
آلمان:
از ويژگيهاي بارز مسلمانان آلمانی در این ماه دادن افطاريهاي دسته جمعي به روزه داران است،آنان به مناسبت اين ماه به يكديگر آشنا ميشوند، روابط برادري ميان آنها تقويت شود و به رفع مشكلات يكديگر می پردازند.
زنان مسلمان آلمانی در اين ماه به ياد كشورهاي خود به تهيه انواع شيريني همچون قطايف و كنافه ميپردازند و بر سر سفرههاي سحري شير، پنير، تخم مرغ و برخي نوشيدنها را قرار ميدهند. مسلمانان آلمان شب بيست و هفتم را به عنوان شب قدر می دانند و این شب را به شب زندهداري، خواندن نماز و تلاوت قرآن در مساجد ميگذرانند.
با نزديك شدن به پايان اين ماه مبارك مسلمانان، صدقات، اموال و زكات فطريه را به مراكز اسلامي ميدهند تا در ميان مستحقان و نيازمندان توزيع شود.
نروژ:
نروژیها براي رويت هلال ماه رمضان با مشكلاتي روبه رو هستند و به همين دليل به سختي ميتوان اولين روز ماه را در این کشور تعيين كرد.
مسلمانان در اين ماه پس از تناول افطاري براي اداي نماز به مساجد ميروند و در كلاس هاي وعظ و ارشاد رمضان شركت ميكنند.
مسلمانان بر طبق عادات و رسوم كشور خود غذاهاي اين ماه را تهيه ميكنند و مغازههايي كه فروشندگان آن مسلمان هستند مواد غذايي مورد نياز اين ماه را براي روزهداران تهيه ميكنند.
همچنین، سفرههاي افطاري در مساجد براي روزهداران مسلمانان و به منظور ایجاد همستگي و رشد احساسات ديني ميان آنها بر پا ميشوند.
علاوه بر آن مسلمانان با جمع آوري زكات اموال خود و فطريه، آنها را ميان مستحقان و نيازمندان توزيع مي كنند.
اسلوني:
با ثبوت ماه رمضان زندگي مسلمانان اسلواني رنگ و بوي خاصي به خود مي گيرد.
مسلمانان اين كشور شب هاي رمضان را به عبادت ، نشست ، تلاوت قرآن و اداي نماز مي پردازند. جوانان مسلمان اسلوني اين ماه را فرصتی براي طاعت ، عبادت و تقرب به خدا مي دانند.
زنان مسلمان در اين ماه براي سحري غذاهاي ' شوربا' و ' سيب زميني' و براي افطاري ' انواع نان هاي افطاري، نوشيدني، گوشت سرخ شده و شيريني هاي' باقلوا' و ' حرقه' را تهيه مي كنند.
مسلمانان اين كشور زكات فطريه خود را به مسوولان امور خيريه پرداخت مي كنند تا آنها ميان مستحقان و فقرا توزيع كنند.
مسلمانان این کشور عادات خود را از برخي كشورهاي همسايه همچون بوسني، مقدونيه و تركيه اقتباس کرده اند.
انگليس:
مسلمانان انگليسي با آزادي تمام به برپايي مراسم ديني و رسوم خود در اين ماه مي پردازند و با تاثير از سنت ها و رسوم فرهنگي و اجتماعي خود به استقبال ماه رمضان مي روند.
برخي بازارها و مغازه هاي عربي و اسلامي با فانوس هاي رمضان و پلاكارد ها تزيين مي شوند.
آنها مواد غذايي مورد نياز اين ماه را براي مسلمانان تهيه مي بينند تا فضاي رمضان، هويت و ميراث اجتماعي آنها در اين كشور منعكس كند.
مسلمانان اين كشور پس از افطار به اداي نماز مشغول مي شوند و به فعاليت هاي ديني چون برپايي سخنراني، درس هاي قرآني و ديني مي پردازند.
مسلمانان در اين روزها براي نيازمندان سفره هاي افطاري را برپا مي كنند.
همچنين رستوران هاي عربي و اسلامي با هنگام نزديك شدن به ساعت افطار، مملو از روزه داران از تابعيت هاي مختلف مي شوند.
ايتاليا:
مسلمانان ايتاليا با حلول ماه رمضان فرصتی برای فعاليت هاي ديني و مذهبي پيدا مي كنند و در كلاس هاي ديني مركز اسلامي شركت مي كنند.
مسلمانان ايتاليایی يا مقيم اين كشور در اين ماه پر فضيلت به تقويت روابط ميان خود مي پردازند به طوري كه از اين زمان به عنوان فرصتي براي بر پايي سفره هاي افطاري دسته جمعي استقاده مي كنند.
علاوه بر آن زنان مسلمان به پخت شيريني هاي ويژه ماه مبارك كه در آشپزخانه هاي كشورهاي عربي و اسلامي تهيه مي شود ، مي پردازند.
آذربايجان:
مسلمانان آذربايجان ماه رمضان را ' ماه عروج ' مي نامند و يك هفته قبل از حلول ماه مبارك به تدارك جشن مي پردازند.
مسلمانان اين كشور با حلول اين ماه مسابقه اسب سواري و جشن هاي ملي خود را برگزار مي كنند.
در اين ماه صبر، دوري از رذايل و فراموشي اختلافات از ويژگي هاي بارز مسلمانان است.
خانواده هاي آذربايجاني طبق هاي غذا را براي هديه به خانواده هاي دوست و همسايه خود يا به عنوان احسان به فقرا و نيازمندان مي دهند.
از مشهورترين رسوم مسلمانان اين كشور در اين ماه دادن ' نذري' است.
اتريش
ماه رمضان در اتريش در فضايي دوستانه و معنوي آغاز مي شود و مسلمانان كشورهاي مختلف مقيم اين كشور با آداب و رسوم خاص كشور خود به استقبال اين ماه مي روند.
مسلمانان پس از صرف افطاري، براي اداي نماز به مساجد مي روند و در مسابقه هاي قرآني و فرهنگي نيز شركت مي كنند.
مسلمانان كمك هاي خيريه خود را به نفع فقيران و نيازمندان دركشورهاي عربي و اسلامي جمع آوري مي كنند.
شرق آسیا
مسلمانان در شرق قاره آسیا همچون مسلمانان قاره های مختلف جهان از ماه مبارک رمضان با آداب و رسوم متفاوتی استقبال می کنند.
مسلمانان کشورهای اندونزی، فیلیپین، هند، ژاپن و تایلند در قاره آسیا همچون دیگر کشورها دارای آداب و رسوم خاصی هستند که با این آداب ویژه امسال نيز به استقبال این ماه پر برکت مي روند.
اندونزي:
پس از غروب آفتاب كلوپهاي شبانه،اتاقهاي ماساژ،و مكانهاي سرگرمي باز مي شود. كافه ها و رستورانها از انبوه مشتريان سرازير شده به اين مراكز پر مي شوند.در قسمت غربي شهر جاكارتا هزارو يك كلوپ شبانه وجود دارد كه به احترام ماه رمضان تا زمان افطار بسته مي مانند. در طي ماه مبارك رمضان رستورانها از عرضه مشربات الكلي خودداري مي كنند.رستوران چيني ها نيز تا زمان افطار بسته است.شادماني هاي شبانه،تفريحات،بازيهاي مختلف،غذاهاي دريايي همه و همه جزئي از فرهنگ مردم اندونزي هنگام ماه رمضان است.
مالزي:
شب آغازين رمضان هر ساله مصادف است با آتش بازيهاي فراوان در نقاط مختلف كشور و از آن به بعد نيز هر شب مردم مي توانند مراسم آتش بازي را در محلي از پيش تعيين شده به نظاره بنشينند.
با آن كه مردم مسلمان مالزي مردمي مدرن به حساب مي آيند،اما ماه رمضان باشكوهي را برگزار مي كنند اكثر زنان در ماه رمضان اوقات خود را در مساجد مدرن و زيباي مالزي مي گذرانند.آنها در مساجد قرآن تلاوت مي كنند و نماز مي خوانند.مساجد كوچك فراواني در مالزي وجود داردكه از مشتاقان خانه خدا لبريز است.بسياري از زنان همراه خانواده خود در مساجد حضور پيدا مي كنند.در جشنهاي خانوادگي كه به مناسبت ماه رمضان بر پا مي شود،كودكان قرآن را از بر مي خوانند و به همين خاطر از سوي بزرگترها ي خانواده هديه اي دريافت مي كنند. چلو گوشت، چلو مرغ و فرني از معروفترين غذاهايي است كه درزمان افطار تناول مي شود.عيد فطر بزرگترين جشن در مالزي است.به هنگام عيد فطر مردم مالزي سه روز متوالي جشن مي گيرند.
براي كساني كه چهره مدرن و غربي كوالالامپور را ديده اند تصور ماه رمضان و حال و هواي روزه داري در مالزي بعيد به نظر مي رسد، ولي واقعيت اين است كه رمضان در مالزي جايگاهي ويژه مخصوص به خود را دارد. حتي تداخل نژادي و وجود خيل كثير بودائيان، هندوها و مسيحيان نيز نمي تواند بر چهره منحصر به فرد رمضان در مالزي خلل وارد آورد .
سبدهاي خريدي كه به غايت پر شده اند هم نشان از پاداش ها و عيدي هايي دارد كه كارمندان ادارات دولتي و غير دولتي گرفته اند و البته تخفيف هاي ويژه ماه رمضان نيز بي تاثير نبوده است.
مساجد از يك ساعت پيش از اذان صبح به تكاپو ميافتند پخش قرآن و زمزمه هايي به زبان مالايي، بعيد است كسي سحر خواب بماند. افطاري و شام هم در كليه مساجد برقرار است و البته رايگان. اول افطار و بعد خيل عظيم نمازگزاران براي اداي نماز مغرب و حالا نوبت شام است كه هميشه پلو با خورشت است. در طول روز تقريبا تمام رستورانهاي مربوط به مسلمانان تعطيل است، اگرچه الزامي براي اين كار نيست و خوردن و آشاميدن در ملأ عام نيز منعي ندارد.
اما رمضان بازارها از همه ديدنيتر هستند. از هر چند خانواده مالايي يك نفر در رمضان بازار ميز و گاز و وسايل عرضه غذا گذاشته از سوي دولت و پليس هم هيچ محدوديتي وجود ندارد.
حتي پليس به طور مرتب منطقه را كنترل مي كند تا ترافيك و مشكل خاصي براي فروشندگان و خريداران به وجود نيايد.
اين بازارها تنها دو ساعت در روز فعاليت مي كنند يعني دو ساعت پيش از اذان تا هنگام اذان مغرب و همه نوع شيريني جات و غذاهاي مالايي به صورت تازه در محل تهيه و عرضه مي شود.
دقايقي قبل از اذان هم همه فروشندگان، مواد غذايي باقي مانده را جمع مي كنند، اما ميزها و گازها و صندلي ها همانجا كنار خيابان مي مانند تا روز بعد.
از جشن هاي رمضان نيز نمي توان غافل شد، اين جشن ها كه مركز آنها در ايالات ترينگانو و كلانتان در شمال مالزي است به سوژه جذابي براي خبرنگاران و گردشگران خارجي به خصوص گردشگران مسلمان تبديل شده است.
از هم اكنون همگي براي عيد فطر نقشه مي كشند تا به خانه كدام وزير بروند و چه بپوشند. روز عيد فطر درب خانه وزراي مسلمان دولت و نخست وزير به روي همه باز است و از صبح پس از اداي نماز عيد تا شام مردم به ديدن دولتمردان خود مي روند و البته منعي هم براي هيچكس وجود ندارد، گويا پذيرايي نيز در حد نهايت صورت مي گيرد.
چين:
مسلمانان چين كه براساس آمار رسمي شمار آنان به حدود ۲۱ميليون نفر مي- رسد ، ماه مبارك رمضان را همراه با مراسم خاص و باآداب و رسومسنتي برگزار ميكنند.
براساس اعلام انجمن اسلامي چين ، ماه مبارك رمضان در چين ، يك روز زودتر از ايران آغاز شده است و مساجد پكن پايتخت چين در ايام رمضان شاهد حضور بيشتر مسلمانان در اين مكان مقدس است .
مساجد شهر پكن كه شمار آنان به ۷۰مسجد ميرسد.
مسلمانان چين ، همانند ايرانيها از كلمه فارسي "روزه" استفاده ميكنند و گفته ميشود اقليت "خويي" كه پر جمعيت -ترين اقليت مسلمان چين است ، اين كلمه را در چين رواج داده اند.
منطقه خودمختار (هوي نينگ شيا)بزرگترين منطقه مسلماننشين چين است. ازميان جمعيت 5 ميليون و 300 هزار نفري اينمنطقه، (هويها) يك سوم آن را تشكيلميدهند. بقيه جمعيت اين شهر را نيز مسلمانانتشكيل ميدهند. اين مسلمانان در (نينگ شيا)پيش از سه هزار مسجد ساختهاند. مسجد (تونشين) يكي از مساجد تاريخي و بزرگ اين منطقهاست كه نماز عيد فطر در آنجا برگزار ميشود.هنگامي كه عيد فطر فرا ميرسد مقامات اين شهربراي تبريك به مسلمانان و ديدار از روحانيان بهاين مسجد ميآيند و نشستهاي مذهبي برگزارميكنند و در اين منطقه فعاليتهاي مذهبي منعندارد و مردم مسلمان ميتوانند به راحتي درخيابانها به جشن بپردازند.
هند:
محلههاي مسلماننشين در همه شهرهاي هند، بويژه بمبئي، دهلي، حيدرآباد و سرينگر، در طول ماه مبارك رمضان چراغاني و با نوارهاي رنگين كاغذي و پلاستيكي آراسته ميشود و آواي مناجات و قرآن از مساجد به گوش ميرسد.
مغازههاي مناطق مسلماننشين در طول ماه مبارك رمضان مملو از اجناس مختلف از زيور آلات زنانه گرفته تا انواع پوشاك و عروسكهاي رنگين ميشود و مسلمانان از اين فرصت براي خريدهاي سالانه استفاده ميكنند.
موضوع جالب توجه در هند اين است كه پيروان ديگر اديان همچون هندوها و سيكها نيز در شادماني و مسرت دوستان مسلمان خود در طول ماه مبارك رمضان شريك شده و در افطاريهاي مسلمانان شركت ميكنند. مساجد در هند درطول ماه رمضان آذين بسته ميشوند و مسلمانان در صفهاي به هم فشرده نمازها را به جماعت بر پا ميدارند.
مسلمانان هند بيشتر در ايالتهاي كشمير، اوتارپرادش، آنداراپرادش و بيهار زندگي ميكنند. حدود ۲۰درصد جمعيت يك ميليارد و ۱۰۰ميليون نفري كشور هند رامسلمانان تشكيل ميدهند.
ژاپن:
با حلول ماه مبارک رمضان، در های مساجد ژاپن برای معرفی دین اسلام بر روی مسلمانان و غیر مسلمانان باز خواهد بود و از برجسته ترین نشانه های ماه مبارک رمضان در این کشور برپایی سفره های افطار دسته جمعی است.
در این ماه مبارک، از کشورهای عربی و اسلامی مبلغان به ژاپن می آیند و مسلمانان به ادای نماز تراویح (نماز ویژه ماه مبارک رمضان) می پردازند.
فيليپين:
مسلمانان فیلیپین نیز مانند دیگر کشورها با آداب و رسوم خاصی به استقبال ماه مبارک رمضان می روند.
مسلمانان با حلول ماه مبارک رمضان به تزیین مساجد می پردازند و در این ماه نماز تراویح را بر پا می دارند.
از منظر اجتماعی نیز، ثروتمندان فقیران را مهمان سفره های افطاری خود می کنند.
کودکان دراین ماه پرفضیلت لباس های رنگارنگ می پوشند و فانوس هایی را در دست می گیرند و هنگام سحر روزه داران را از خواب بیدار می کنند.
با حلول ماه مبارک رمضان کشورهای آفریقایی همچون سایر کشورهای اسلامی با آداب و رسوم ویژه خود به استقبال این ماه می روند.
کشورهای آفریقایی
مسلمانان کشورهای آفریقایی نيز برای استقبال از ماه مبارک رمضان ضمن بهره گيري از آداب و رسوم خاص پدران و نیاکان خود، این ماه را فرصتی برای ارتباط با خداوند سبحان می دانند.
مصر:
مسلمانان مصر از ماه شعبان و حتی از ماه رجب و با اقتدا به پیامبر گرامی اسلام (ص) و آماده کردن نفس خود به استقبال این ماه پر فضیلت می روند و یک هفته یا دو هفته قبل از حلول ماه مبارک رمضان برگزاری جشن های این ماه را آغاز می کنند.
کودکان مصری با در دست داشتن فانوس هایی سرود ها و شعر های معروف این ماه را می سرایند.
زنان مسلمان برای پذیرایی از مهمانان این ماه، مایحتاج و موادغذایی مورد نیاز خود را از بازارها فراهم می کنند و غذاهایی چون 'الیامیش' و شیرینی 'کنافه' را آماده می کنند.
مسلمان مصر خیابان ها، کوچه ها و محله ها را با چراغ های رنگی، فانوس ها و پارچه هایی که بر روی آن 'رمضان کریم' و 'شهر رمضان الذی انزل فیه القران' نوشته شده است، تزیین می کنند.
در آخرین روز ماه شعبان همه مسلمانان رویت هلال ماه را لحظه شماری می کنند تا با اعلام آغاز ماه مبارک، سحری نخستین روز ماه مبارک را آماده کنند.
با ورود به این ماه، مساجد این کشور مملو از روزه دارانی است که برای ادای نماز های پنج گانه به مساجد می روند تا صحنه با شکوهی از برپایی یکی از واجبات مسلمانان را به نمایش بگذارند. علاوه بر آن مسلمانان با حضور در مساجد تا پایان ماه مبارک بارها قرآن را ختم می کنند.
مسلمانان پس از افطار و ادای نماز تراویح در قهوه خانه ها و خیمه های رمضانی برای شب زنده داری و شرکت در مسابقه ها گردهم جمع می شوند. همچنین آنها با نزدیک شدن زمان افطار، سفرهای افطاری را به منظور همبستگی برای فقیران و نیازمندان در مساجد و اماکن مختلف برپا می کند.
الجزاير:
مسلمانان الجزایر با غبارروبی و مفروش کردن مساجد و تزیین آنها با چراغ های رنگی و آماده کردن غذایی چون 'شوربا'و شیرینی های رمضانی به استقبال این ماه می روند.
پس از حلول ماه مبارک ، مسلمانان به خواندن قران کریم می پردازند و سپس آغاز این ماه را به یکدیگر تبریک و تهنیت می گویند.
ماه رمضان با شادی و جنبش کودکان الجزایری آغاز می شود و این کودکان در خیابان ها و میدان های شهر حلقه می زنند و به یمن ورود ماه پر خیر و برکت رمضان به پایکوبی، رقص های ملی و خواندن سرود می پردازند.
کشور الجزایر سرزمین وسیعی است و موذنان برای اعلام زمان غروب آفتاب به بالای بلندترین ساختمان ها می روند تا صدای اذان به گوش روزه داران برسد.
همچنین روزه داران در روستاهای دور افتاده با تعقیب خورشید، زمان غروب آفتاب را تعیین می کنند و یا برخی افراد با استفاده از وسیله ای موسوم به 'لاسیران' که صدایی شبیه نفیر دارد، سایرین را مطلع می کنند.
زنان مسلمان در این ماه به پخت غذایی معروف 'شوربا با ماکارونی'، ' الحریره'، 'البربوشه'، الشخشوخه'(نوعی ترید) و' الطاجین' و شیرینی های'قلب اللوز'، 'المقروط' و 'الزلابیه' می پردازند.
در روز عید فطر همه مسلمان اتمام ماه روزه را به هم تبریک می گویند و کودکان در این روز بازی های ملی مختلفی مانند بازی 'المخرقبه'،، سوار کاری، توپ بازی و آتش بازی را انجام می دهند.
مراكش:
مسلمانان مراکش این ماه را فرصت بزرگی برای تقرب به خدا، صله رحم و دوری از تفرقه می دانند.
مسلمان این کشور در این ماه برای ادای نماز به ویژه نماز شب و نماز تراویح به مساجد می روند به گونه ای که خیابان های نزدیک مساجد مملو از نمازگزاران در صفوف به هم فشرده می شود.
شب های رمضان در مراکش به روز تبدیل می شود زیرا مسلمانان پس از ادای نماز عشاء و تراویح به برپایی نشست ها و دید و بازدیدها، شب زنده داری ها و جشن هایی می پردازند که تا سحر ادامه دارد.
پس از نماز صبح برخی از مردم برای قرائت قرآن کریم و تلاوت دعاهای صبح در مساجد می مانند.
زنان مسلمان در این ماه غذا های مشهور خود همچون 'حریره'، غذای سنتی'زلابیه'و شیرینی های ' شباکیه'،'البغریر' و السفوف'را تهیه می کنند.
همچنین افرادی موسوم به 'طبال' یا 'مسحراتی' در کوچه ها و خیابان ها با زدن طبل مسلمان را برای خوردن سحری بیدار می کنند.
موريتاني:
موریتانیایی ها با آغاز ماه مبارک برای فراگیری تفیسر قرآن کریم و حدیث به مساجد می روند و مسلمانان در برخی از مساجد در سه دهه ماه مبارک سه بار به ختم قرآن همت می کنند.
مسلمانان افطاری خود را پس از ادای نماز مغرب و یا نماز عشاء و تراویح صرف می کنند. این افطاری شامل گوشت، سیب زمینی، نان و چای سبز است و سحری آنها غذاهای 'العیش'،'العصیده' است.
در شب قدر یعنی شب بیست و هفتم ماه مبارک رمضان، مسلمانان در بیشتر مساجد موریتانی به طور دسته جمعی قرآن کریم را ختم می کنند و این شب را به احیاء، عبادت، ادای نماز، اعتکاف و توبه می گذرانند.
موریتانیایی ها اصطلاح های خاصی را برای تقیسم روزهای ماه مبارک رمضان را دارند و این روزها را به سه دهه : 'عشره الخیول '(دهه اسب ها)،'عشره الجمال'(دهه شترها)، 'عشره الحمیر'(دهه الاغ ها) تقسیم کرده اند .
آنها می گویند: اولین دهه به علت خسته نبودن و کسالت نفس به سرعت اسب و به شتا ب به پایان می رسد، دهه دوم روزهایش آرام تر و به سرعت شتر می گذرد و سپس روزها آرام می رود تا به سرعت الاغ فرود بیاید یا تمام شود.
نیجریه:
با ثبوت هلال ماه مبارک رمضان، مسلمانان نیجریه جشن های باشکوهی را برگزار می کنند و در خیابان های اصلی شهر با زدن طبل می چرخند و سرود هایی را به یمن ورود به ماه روزه، ماه خیر و ماه احسان می خوانند.
مسلمانان این کشور با همسایگان خود افطاری را تناول می کنند و افطاری ها را در سینی ها و طبق هایی در نزدیک مساجد قرار داده و پس از ادای نماز مغرب با یکدیگر مشغول تناول غذا می شوند، همچنین زنان نیز در مکان مخصوصی با یکدیگر روزه خود را باز می کنند.
زنان مسلمان در این ماه غذایی چون 'العصیده'، 'الدویا' و 'اذنجی' را تهیه می کنند و در سحری نیز غذایی مانند' التو' و شیر و چای می خورند.
از عادت های مسلمان در این ماه فرستادن صلوات، خواندن مناجات ها و دعاهای مخصوص است.
مسلمانان نیجریه معتقدند شب بسیت و هفتم، شب قدر است و این شب را به عبادت و نیایش، ادای نماز و شب زنده داری در مساجد می گذراند.
سومالی:
در این کشور زمان ثبوت هلال ماه مبارک مختلف است و هر منطقه ای بر مبنای ثبوت رویت ماه در منطقه خود آغاز ماه مبارک را اعلام می کن.د
با آغاز ماه مبارک ، مسلمانان پس از نماز کلاس های تلاوت قرآن و درس های علمی و نشست هایی را برگزار می کنند.
مسلمانان سومالی در این ماه، شب های شعر، دید و بازدید و شب زنده داری های گروهی برپا می کنند.
روزه داران افطار خود را با خرما، سمبوسه و آب باز می کنند و سپس برای ادای نماز به مساجدمی روند. آنها برای سحری غداهای 'هریس' و 'ماکارونی' تناول می کنند.
سومالی ها در شب قدر (شب بیست و هفتم) حضور چشمگیری دارند و این شب را به احیا در مساجد و تلاوت قرآن می پردازند و پس از ادای نماز صبح به منازل خود بر می گردند.
سنگال:
با غروب روز بیست و نهم ماه شعبان، مسلمانان سنگال برای رویت هلال ماه از منازل خود خارج می شوند تا بر طبق یک سنت قدیمی هلال ماه رمضان را ببینند.
مسلمانان سنگال در این ماه درس های قرآن و تفسیر در همه مساجد پس از نماز ظهر برگزار می کنند تا نماز عصر ادامه دارد.
مسلمانان این کشور بر خلاف سایر کشورهای مسلمان در این ماه، صبح ها مشغول فعالیت هستند و شب ها را به استراحت می گذرانند.
آنها پس از نماز تراویح به منازل خود بر می گردند و معمولا شب زنده داری نمی کنند.
در شب قدر نیز با شوق فراوان به اعتکاف، عبادت، تلاوت قرآن و ادای نماز در مساجد می پردازند و پس از ادای نماز صبح به منازل خود می روند.
سودان:
ماه رمضان در سودان به علت شب زنده داری مسلمانان درشهرها، روستا و بادیه های این کشور با سایر کشورهای اسلامی متمایز است.
مسلمانان این کشور درشب های رمضان برخلاف سایر ماه ها به دید و بازدید یکدیگرمی روند؛ بازارها و پاساژهای تجاری نیز پس از نماز تروایح درهای خود را به روی مشتریان باز می کنند.
سودانی ها ازماه شعبان خود را برای تهیه وعده های افطاری و سحری و غذاها و نوشیدنی های ویژه در ماه رمضان آماده می کنند.
علاوه برآن زنان مسلمانان نوشیدنی های 'الکرکدی'،'التبلدی' و'العردیب' را به عنوان آب میوه های مخصوص این ماه تهیه می کنند.
روزه داران سودانی ها در این ماه افطاری خود را خارج از منزل در خیابانها ، میدان ها و مساجد به همراه فقیران و مسلمانان تناول می کنند و برای باز کردن روزه خود از انواع خرما، استفاده می کنند.
دانش آموزان و دانشجویان براساس معمول همه ساله دراین ماه از نخستین روز چندین بار قرآن را ختم می کنند.
علاوه برآن در این ماه برخی از افراد سودان در سحر با خواندن اواز مسلمانان برای خوردن سحری بیدار می کنند .
كشورهاي حاشيه خليج فارس
اعراب مسلمان هر ساله به دليل اهميت ماه مبارك رمضان، به شكلهاي مختلف به استقبال اين ماه و سپس عيد سعيد فطر ميروند بطوريكه براي اعراب مسلمان كه همچون ايرانيان عيد نوروز ندارند، ايام ماه مبارك رمضان و عيد فطر، باشكوهترين عيد ملي و مذهبي آنان محسوب ميشود.
ماه مبارك رمضان در زندگي اعراب به حدي اهميت دارد كه برخي افراد خانواده كسب و كار را رها كرده و يا به طور كامل از محل كار خود مرخصي ميگيرند تا اين ايام را در كنار ديگر اعضاي خانواده باشند.
آنان با اين كار ميخواهند با فراغ بال روزه بگيرند، عبادت كنند و در عين حال در كنار خانواده به تفريح و سرگرمي بپردازند.
اين شادي و نشاط و استقبال از ماه مبارك رمضان در همه چيز حتي برنامههاي راديو و تلويزيون، روزنامهها و مجلات و مراكز فروش و محل كار روزانه و به ويژه در زندگي عادي آنان به چشم ميخورد.
در مجموع، ماه مبارك رمضان براي خانوادههاي عرب، فرصتي استثنايي و خاص محسوب ميشود كه هر فردي ميكوشد به نحو بسيار مناسبي از آن بهرهبرداري كند.
شبكههاي تلويزيوني اعراب در اين ماه از زمان افطار تا سحر براي سرگرم كردن مردم، اقدام به پخش برنامههاي مختلف شامل مسابقه، سريالهاي ديني، تاريخي، كمدي و ملودرام خانوادگي ميكنند.
محافل مذهبي اعم از مساجد و مدارس و اماكن مقدس ديني در اين ماه به شدت فعال ميشوند و به غير از سخنرانيهاي مذهبي و قرائت فراوان قرآن مجيد، نمازهاي "تراويح" را به صورت جماعت و پس از نماز عشاء برگزار ميكنند.
عربستان:
بيش از 18 ميليون نفر در عربستان از طريق پيغام متني موبايل(sms)از حلول ماه رمضان مطلغ مي شوند. در اين پيغام با آروزي خوشحالي و سعادت آغاز ماه رمضان اطلاع داده شده است.عربستان با آن كه به سرعت به سمت استفاده از فناوري روز پيش رفته اما هنوز به عادتهاي شرعي خود پايبند است.
رستورانهاي آمريكايي مك دونالد تا غروب آفتاب بسته است. روزنامه هاي عربستان نيز صفحه ويژه اي را براي پاسخ به سوالات شهروندان در مورد ماه رمضان تدارك ديده اند. در روزنامه المدينه سوال شده آيا بوسيدن همسر و شنا در ماه رمضان اشكال دارد و پاسخ داده شده،خير اما در شنا نبايد سر را به زير آب برد.
"عبداللهبنعبدالعزيز" پادشاه عربستان سعودي دستور داد تعطيلات ماه مبارك رمضان براي مدارس اين كشور يك هفته افزايش يابد. علت اين اقدام ايجاد فرصت مناسب براي دانش آموزان اين كشور به منظور بهرهمندي بيشتر از فضايل ماه مبارك رمضان اعلام شده است. دولت سعودي پيش از آغاز سال تحصيلي طي بخشنامهاي با بيان اينكه امسال مدارس اين كشور نيز مانند ادارات دولتي تنها ۱۰روز در ماه مبارك رمضان تعطيل خواهند بود ، تعطيلات اين ماه را از ۲۴رمضان تا ۴شوال اعلام كرد.
امارات:
در كشور خليفه نشين امارات سفره هاي رنگارنگ به هنگام افطار در ابوظبي،شارجه و دوبي گسترده شده.روزه داراني كه از توانايي مالي خوبي برخوردار نيستند ميهمان دولت امارات هستند.سنت افطاري دادن در ميان عربها رواج فراواني دارد. در ماه رمضان پس از افطار اگر كانال ماهواره هاي عرب ست را دنبال كنيد به انبوه سريالهاي خانوادگي وبرنامه هاي تفريحي بر مي خوريد. گلف نيوز مينويسد:«پس از آن كه عربها روزه خود را باز مي كنند پاي تلويزيون مي نشينند و سريال مورد علاقه خود را تماشا مي كنند.
موضوع اصلي اين سريالهاي كمدي،نمايشي را افراط گريهاي اجتماعي،فقر،دختران شوهر نكرده،چند همسري و مواد مخدر تشكيل ميدهد.»
سريالهاي سرگرم كننده بخشي از ويژه برنامه هاي كانالهاي عربي است كه به«سرگرميهاي رمضان»مشهور است. كانالهاي روتانا، شهرزاد، جرس، ام لايو برنامه هاي تفريحي و مسابقات سرگرمكننده براي ماه رمضان تدارك ديده اند. در اين برنامه ها همه بينندگان كشورهاي عربي منطقه در مسابقات تلفني و sms شركت مي كنند. پخش زنده نماز جماعت تراويج مكه نيز از جمله اقدامات ويژه رسانه ها در ماه مبارك رمضان است.
سوريه:
از سالهاي دور در سوريه هنگام رويت هلال اول ماه، گلوله توپ در ميدان مركزي شهر شليك ميشد تا همه مردم از فرارسيدن ماه مبارك رمضان با خبر شوند.
هر چند شليك اين گلوله كه "مدفع الاثبات" ناميده ميشود به صورت سمبليك باقي مانده است ، اما در حال حاضر وزارت اوقاف سوريه مسووليت اثبات رويت هلال و اعلام آن به مردم از طريق رسانههاي گروهي را برعهده دارند.
كار ديگري كه از گذشتههاي دور در سوريه به جا مانده است آن است كه به هنگام سحر فردي به نام "مسحراتي" كه ميان مردم بعنوان "ابو طبله" ناميده شده است، طبلي دردست ميگيرد و با نواختن بر آن ، قدم زنان در كوچهها و محلههاي شهر عبارتهاي روحاني را با صداي بلند تكرار ميكند و مردم را به عبادت "خداوند يكتا" فرا ميخواند. مسحراتي ميگويد،"مردم خفته از خواب بيدار شويد و خداوند يكتا را عبادت كنيد".
معمولا اين حرفه دريك خانواده از نسلي به نسل بعدي به ارث ميرسد و در پايان هر ماه با جمعآوري مبالغي اهدايي از مردم هزينههاي عيد سعيد فطر كه بعنوان عيد مذهبي ملي مردم سوريه است، تامين ميكند. هنوز حرفه مسحراتي در سطح شهرهاي سوريه از جمله دمشق ديده ميشود.
آنچه كه شهر دمشق را در ماه مبارك رمضان از ساير ماههاي سال متمايز ميسازد شلوغي بيش از حد شهر، بويژه پس از اقامه نماز ظهر است و هرچه به اذان مغرب نزديكتر بشويم، شلوغي شهر بسيار بيشتر ميشود. اما دقايق پس از پايان اذان مغرب خيابانهاي شهر خالي از خودروها و رهگذران ميشود. اين وضعيت براي بسياري از مردم غير سوري وصف ناشدنياست، اما ديدن صحنه خيابانهاي خلوت، بطوري كه حكومت نظامي برقرار شده است، غريبهها را مات و مبهوت ميكند.
با صداي "الله اكبر" از گلدستههاي مساجد شهر دمشق كه در سرتاسر اين شهر قرار دارد، خانوادهها بر سر سفرههاي افطار مينشينند، و همچنين در خيابان و وسائط نقليه ، مردم آب يا خرما به همديگر تعارف ميكنند. ناگفته نماند، اختلاف اوقات شرعيه ميان شيعيان و اهل تسنن در هنگام مغرب در حدود ۱۰دقيقه است، واين امر موجب ميشود كه شيعيان از تعارف مردم پوزش بخواهند و لذا طرف مقابل بلافاصله متوجه مساله ميشود و ميگويد ، " شما با ستاره افطار ميكنيد. منظور تاريك شدن هوا است".
مردم روزه دار سوريه، پس از افطار به مساجد ميروند تا پساز اقامه نماز عشاء، آيين نماز "تراويح" (ويژه اهل تسنن) را هم برگزار كنند. اين نماز حداكثر۲۰ركعت و حد اقل۸ركعت دارد ودر طول اين ماه مبارك برگزار ميشود و با آن يك بار قرآن كريم ختم ميشود. درسوريه شب بيست و هفتم ماه مبارك رمضان به عنوان شب قدر ياد ميشود.
شهرها و روستاهاي سوريه در شب بيست و هفتم حال و هواي معنوي پيدا ميكند و در تمام مساجد و تلويزيون دولتي مراسم قرائت قرآن و دعا و نيايش برگزار ميشود.
خانوادههاي سوريه همچنين به پيروي از سنت اطعام در دهه اول و دوم ماه مبارك برنامههاي ميهماني براي وابستگان خود ترتيب ميدهند و در دهه سوم برنامههاي اطعام براي فقيران و نيازمندان تدارك ميبينند. يك كار ديگري كه مختص ايام ماه مبارك رمضان در سوريه است تهيه غذاهاي متنوع و دلچسب است كه در طول سال كمتر انجام ميشود. تلويزيون دولتي سوريه همزمان با اذان مغرب ، آياتي از قرآن كريم و سرودهاي ديني پخش ميكند و گهگاهي برنامههاي آن آيين گروههاي وابسته به "فرقه متصوفه مولويه" در حمد، ثنا و ذكر خداوند در مساجد شامل ميشود.
قهوه خانه قديمي و معروف "النوفره" واقع در منتهي اليه بازار حميديه از معروفترين مكانهايي است كه هنوز در آن "حكواتي" فعاليت دارد. "حكواتي و يا داستانگو" معمولا بهتعريف داستانهايي از ادبيات قديمي عرب مانند "عنتر بن شداد" شخصيتهاي دوران جاهليت ميپردازد.
"خيمه رمضاني" پديده ديگري است كه در محلههاي اعياننشين شهر دمشق و هتلهاي بزرگ همانند ساير كشورهاي همجوار عربي مانند اردن و لبنان و مصر فراوان ديده ميشود.
مردم عوام دمشق مشهور به "شاميها"، ضرب المثل معروفي براي ماه رمضان دارند ، آنان ميگويند ، دهه اول براي "مرق" است، يعني اينكه سرگرم تدارك انواع و اقسام اغذيه است. دهه دوم براي "خرق" است ، يعني اينكه تدارك پوشاك نو براي عيد سعيد فطر، و دهه سوم براي "رص ورق" يعني تهيه شيرني عيد است.
قطر
در دوحه قطر به تازگي محلي تفريحي به نام Hyatt Plaza ساخته شده كه خانواده ها بعد از افطار را تاسحر را در اين مكان مي گذارند. در اينجا بر هر سني تفريحات مخصوص به خود وجود دارد به طور مثال با همكاري فدراسيون بستكبال قطر مسابقاتي براي تفريح جوانان تدارك ديده شده است. از غذاهاي سنتي، كنسرت هاي موسيقي تا سالن هاي نمايشي در اين مركز تفريحي وجود دارد. در اين مركز همچنين مسابقات فانتزي براي خانواده در نظر گرفته كه 6 هوندا آكورد بزرگترين جايزه آن است.
لبنان:
مردم لبنان از دورههاي قديم عادت دارند كه پيش از آغاز ماه مبارك، روز ۲۹ماه شعبان را به خروج از منزل و گذراندن آن در دل طبيعت اختصاص دهند، اين عادت، بويژه در نزد مردم "بيروت" پايتخت و "طرابلس" در شمال لبنان و ۸۰كيلومتري بيروت بيشتر رواج دارد. اين سنت از دورههاي قديم به "استبانه" يا "سيبانه" مشهور شده و به معناي انتظار براي مشاهده هلال ماه رمضان است.
ساحل درياي مديترانه، مناطق كوهستاني، جنگلها، تفريحگاههاي طبيعي، اطراف رودخانهها، چشمهها و ساير مكانهاي تفريحي، مناطقي هستند كه مردم لبنان، اين روز ويژه را تا هنگام غروب درآن ميگذرانند.
اين روز را شايد بتوان با روز "سيزده به در" در ايران مقايسه كرد، به طوري كه مردم انواع مواد غذايي را با خود به همراه ميبرند و بچهها نيز لوازم بازي و سرگرمي خود را بر ميدارند.
طبلي به نام"دربكه" نيز كه معمولا در خانهها بيشتر لبنانيها يافت ميشود، وسيلهاي است كه در اين روز فراموش نميشود و همراه هميشگي خانوادهها در سفرهاي تفريحي آنان است.
امروزه هدف از استبانه به معناي اصلي آن يعني انتظار مشاهده ماه در برخي مناطق لبنان، ضعيف شده و تنها به تفريح منحصر شده است و برخي از مردم، آخرين يكشنبه پيش از ماه رمضان را به اين تفريح ميپردازند.
عادت شليك توپ از دورههاي قديم در لبنان رواج داشته و در برخي مراحل تاريخي، در بعضي مناطق از جمله بيروت به خاطر وقوع لبنان در جنگهاي مختلف ناديده گرفته شده و تنها در برخي مناطق از جمله طرابلس ادامه يافته است.
اما امسال نيز، دارالفتواي بيروت از ارتش لبنان خواست تااين عادت را بار ديگر احيا كند و به اين ترتيب، اهالي بيروت، پس از سالها، صداي شليك توپ را شنيدند. گفته ميشود، اين سنت را عثمانيها در لبنان و برخي مناطق اسلامي پايه گذاشتند سپس در ساير مناطق عموميت يافت.
لبنانيها، خرما را "آقاي سفره" مينامند و باآن افطار ميكنند، و پس از آن، سوپ را كه "شوربا" ناميده ميشود و بسيار متنوع است، ميل ميكنند تا گلويي تازه كرده و معده را براي پذيرش غذا آماده كنند.
سفره لبنانيها كه از متنوعترين سفرههاي جهان بشمار ميرود، در ماه رمضان، تنوع بيشتري به خود ميگيرد.
مردم لبنان علاقه ويژهاي به پر بودن سفره، تنوع و زيبايي آن دارند، انواع پيش غذاها همچون تبوله، فتوش، سالاد كلم، روكا، حمص، متبل، كبه، دلمه برگ مو، انواع سمبوسه، عرايس، فته، جايگاه ويژهاي در سفره لبناني ها دارد.
مردم لبنان، به انواع نوشيدنيها نيز علاقه خاصي دارند، خرنوب، سوس، جلاب، آب تمرهندي و لواشك از جمله نوشيدنيهايي است كه بويژه در ماه رمضان، فراوان يافت ميشود.
انواع كبابها، بره و مرغ شكم پر، مغربيه، ملوخيه، صياديه ماهي و ساير غذاهاي دريايي از جمله غذاهاي پرطرفدار در لبنان است.
شيرينيهاي لبناني نيز داراي تنوع بسياري است و پس از جمع شدن سفره افطار، بر روي ميز قرار ميگيرد، مشبك، قطايف، كنافه، كلاج، شعيبيات، المفروكه، قاروطيه و بحصالينو از جمله شيرينيهاي لبناني پرطرفدار در ماه رمضان است. كشيدن قليان نيز كه از جمله تفننهاي بسياري از مردم لبنان است، جايگاه خاصي در شب نشينيهاي ماه رمضان دراين كشور دارد. به هنگام سحر، مردم لبنان تمايل به غذاهاي سبك دارند و انواع "منقوش" را كه با خمير و پنير آماده ميشود، همراه با زيتون و ماست چكيده، ميل ميكنند.
مردم بيروت، بيش از ساكنان ساير شهرها و كشورها، عادت دارند كه در ماه رمضان، همانند ساير روزها، صبح زود بيدار شوند و به كار و فعاليت خود بپردازند.
شب نشيني يا "سهره" سنت پابرجاي همه خانوادههاي لبناني و در همه مواقع سال است كه در ماه رمضان، رنگ تازه و مختلفي به خود ميگيرد و به چندين شكل انجام ميشود.
از ويژگيهاي مهم مردم لبنان كه از تنوع بينظيري در اديان و مذاهب و طايفهها برخوردارند، احترام به ساير همكيشان خود است. پيروان دينهايي غيراز اسلام، از جمله مسيحيان و دروزيان نيز وقتي در ماه مبارك رمضان به يكديگر و بويژه به مسلمانان ميرسند، بااين جمله سلام و احوال پرسي ميكنند كه "رمضان كريم" و طرف ديگر پاسخ ميدهد "الله اكرم".
دعوت به افطار نيز تنها منحصر به مسلمانان نيست، بلكه گاه، خانوادههاي مسيحي و دروزي، دوستان مسلمان خود را به افطار دعوت ميكنند و از سوي ديگر مسلمانان نيز آنان را در مراسم افطار خود شريك ميكنند.
بسياري از مراكز و موسسات اجتماعي و دانشگاههاي غير مسلمان نيز، يك روز را براي مراسم افطاري اختصاص ميدهند، به عنوان مثال دانشگاه "قديس يوسف" كه وابسته به كليساي كاتوليك است، سالانه يك روز افطاري ميدهد و از همه دانشجويان مسلمان و غيرمسلمان براي شركت در آن دعوت ميكند.
بحرین:
در کشور بحرین نیز روز چهاردهم یا نیمه شعبان برای استقبال از ماه مبارک رمضان جشن می گیرند، کودکان لباس های سنتی خود مانند 'دراعه' (بالا پوش گشاد آستین دار) را می پوشند و با خواندن سرود به منازل همسایگان و آشنایان می روند و شیرینی و آجیل می گیرند.
زنان بحرینی نیز در این ماه شیرینی های مخصوصی مانند' هریس' را برای افطار آماده می کنند.
نشستهای رمضان نیز با حضور مردان و زنان به منظور بررسی و مسایل مختلف برپا می شود.
بحرینی ها در هفته آخر ماه مبارک رمضان با خرید لباس های جدید و پخت شیرینی برای استقبال از عید فطر آماده می شوند.
كويت:
در کشور کویت با آغاز ماه رمضان، گلدسته ها و مساجد تزیین می شود و فانوسهای متعددی که با برق و شمع کار می کند، در مناطق و محله های مختلف این کشور قرار می گیرد.
کودکان کویت در 14 تا 16 این ماه با بازی 'کرکیعان' که از رسوم و سنت های قدیمی این کشور است، جشن می گیرند و فروشندگان نیز آجیل مخلوطی از نقل، انجیر خشک، گلبرگ و گردو که به کرکیعان معروف است، می فروشند.
عمان:
عمانی ها نیز بعد از اولین روز ماه مبارک رمضان، صله رحم را به جای می آورند و هر روز در منزل یکی از دوستان و آشنایان افطار می کنند.
عمانی ها در زمان سحر غذاهای خاصی مانند گوشت، برنج، چای و قهوه می خورند.
کودکان در این ماه بازی به نام 'قرنقشوه' انجام می دهند از یک خانه به خانه دیگر می روند و در برابر آنها می ایستند و از آنها شیرینی می خواهند.
عراق:
عراقی ها نیز قبل از فرا رسیدن ماه مبارک رمضان به بزرگترین بازار قدیمی بغداد می روند و لوازم مورد نیاز در این ماه را خریداری می کنند.
با آغاز ماه رمضان خانواده های عراقی با در دست داشتن سینی های غذا به مساجد می روند تا غذای خود را با روزه داران تقسیم کنند.
کودکان عراقی نیز در این ماه بازیهای مختلف و قدیمی به نامهای 'ماجینه'، 'محیبس'و 'صینییه' انجام می دهند.
همچنین با فرا رسیدن عید سعید فطر در عراق، زنان این کشور شیرینی های مخصوص این روز را برای پذیرایی از مهمانان آماده می کنند و مردم جشن های خاصی را در روزهای عید برگزار می کنند.
دورون بيز آخداراخ دوستلار ينه ميخانه ميخانه