ARKHA

حيوانات با‌ ‌مهارت تمام از داروخانه جنگل استفاده مي‌كنند، ‌تا به درمان آلام خود بپردازند. براي‌ ‌مثال شامپانزه‌ها، ‌هنگامي كه احوال خوبي ندارند، برخي از گياهان طبي را ‌مي‌خورند‌. ‌خرس‌ها، زخم‌هاي بدن خود را با صمغ‌هاي ‌ضدعفوني‌كننده درختان معالجه مي‌كنند.
براي‌ ‌پژوهشگران و داروسازان، رفتار جانوران، يك عرصه ‌جديد پژوهشي است. در اين مقاله ‌سعي مي‌كنيم، به اين پرسش پاسخ دهيم كه، آيا غريزه ‌شامپانزه‌ها، راه تازه‌اي براي كشف داروهاي جديد را ‌به ما نشان مي‌دهند؟‌ ‌
‌ ‌پژوهشگران و زيست‌شناسان از جمله مي‌خواهند بدانند ‌كه آيا اين غريزه جانوران،‌ ‌همچنين در اسارت هم به ‌قوت خود باقي است يا نه؟ به همين دليل، كارشناسان علم ‌زيست‌شناسي در باغ وحشي در كشور ‌هلند، كه براي بررسي رفتار ميمون‌ها مجهز‌ ‌شده ‌است، شروع به تحقيق درباره علم پزشكي حيوانات‌كردند.‌
در نزديكي اپنهويل هلند كوه ميمون‌ها قرار دارد كه در ‌حقيقت باغ وحشي است براي‌ ‌پريمات‌ها. بيش از30 گونه ‌متفاوت ميمون‌ها در اين باغ وحش در محيطي زندگي ‌مي‌كنند كه‌ ‌تا حد ممكن مشابه محيط طبيعي آنها ساخته و ‌نگهداري مي‌شود. به همين دليل هم، اپنهويل‌ ‌تنها باغ ‌وحشي است كه، ميمون‌ها در آن از يك باغ نباتات طبي ‌برخوردارند.‌
يكي از زيست‌شناسان، خانم كنستانسه مليشارك درباره ‌رفتار ميمون‌ها درقبال اين باغ‌ ‌نباتات توضيح مي‌دهد: <در ‌واقع 3 امكان وجود داشت. ابتدا اينكه ميمون‌ها توجهي به ‌اين‌ ‌گياهان نكرده و آنها را نمي‌خورند، يا اينكه آنها ‌به‌سادگي همه آنها را خورده و كل‌ گياهان را از خاك ‌بيرون كشيده و نابود مي‌سازند. و يا در مورد سوم، آنها برخي از‌ ‌مواقع، گياهان مشخصي را مي‌خورند و ‌بررسي‌هاي ما نشانگر آن است كه مورد سوم صادق است.>
در نخستين هفته‌ها و ماه‌ها، ميمون‌ها پيش از همه گياه ‌سنبل‌الطيب را مي‌خوردند كه‌ ‌اثري آرامبخش دارد. ‌همچنين در آغاز، برگ‌هاي ترب سفيد هم در ميان آنها ‌خواستاران‌ ‌زيادي داشت. بايد توضيح دهيم كه برگ‌هاي ‌ترب، حاوي نوعي آنتي‌بيوتيك طبيعي هستند‌ ‌كه در ‌درمان عفونت‌ها مفيد است. جالب اينجاست كه، ميمون‌ها ‌برگ ترب و برخي گياهان‌ ‌ديگر را تنها در آغاز مورد ‌استفاده قرار دادند. به اين ترتيب نمي‌توان ادعا كرد،‌ ‌ميمون‌ها اين گياهان را مي‌خورند، زيرا مزه آنها را دوست ‌دارند.
براي مثال، يك روز يكي از ميمون‌ها به درون آب افتاد. او ‌شنا كرده و با پيكري خيس‌ ‌بار ديگر خود را به يكي از ‌جزيره‌هاي موجود در اين باغ وحش رساند. هم‌نوعان ‌او، ابتدا او را به‌جا نياوردند و در هراس اينكه جانوري ‌ديگر، به حيطه آنها نفوذ كرده، به‌ ‌گوشه و كنار گريختند. ‌پس از اينكه همه آشوب‌ها بر طرف شدند، ميمون‌ها به‌صورت مشترك به سوي باغ‌ ‌گياهان خود رفتند و چند لقمه‌اي از گياه‌هاي ‌بابونه و بادرنجبويه خوردند و به اين‌ ‌ترتيب، خود را ‌آرام كردند.‌
به گفته خانم مليشارك، ميمون‌هاي باغ وحش اپنهويل از ‌اين امكان بهره‌مند نبوده‌اند كه اين رفتار را از والدين ‌و بزرگترهاي خود بياموزند. با اين وجود، آنها ظاهرآ‌ ‌از ‌روي غريزه مي‌دانستند كدام گياه چه تاثيري دارد، حتي گياهاني كه در آمريكاي جنوبي، آفريقا و آسيا مي‌رويند‌.‌ كارشناس رفتارشناسي جانوران، ميشائيل هووفمن اينك 17 سال است كه در پي حل اين‌‌ ‌معماست. او در تانزانيا ‌به مطالعه رفتار ميمون‌ها مشغول است و در كنار درمان‌ ‌بيماري‌ها و مقابله با فشارهاي روحي، نوع ديگري از ‌اقدامات پيشگيرانه را براي مبارزه‌ ‌با بيماري‌ها در بين ‌آنها مشاهده كرده است.
او توضيح مي‌دهد تنها 15 درصد از غذاهاي‌ ‌گياهي ميمون‌ها، استفاده‌اي درماني ‌دارند. اغلب اين گياهان شامپانزه‌ها در طول‌ ‌دوره ‌باران‌هاي موسمي و به مقدار بسيار كمي مي‌خورند. تنها ‌برخي از گياهان طبي هستند‌ ‌كه به‌طور منظم و به مقدار زياد ‌خورده مي‌شوند. اينجا، عمل پيشگيري از بيماري‌ها صورت‌ ‌مي‌گيرد. به اين ترتيب كه، شامپانزه‌ها با استفاده دائم از ‌اين گياهان طبي، سيستم‌ ‌دفاعي بدن خود را تقويت ‌ مي‌نمايند و اغلب اوقات هم، در سلامت كامل به‌سر مي‌برند.‌ از طريق خط و زبان، علم پزشكي انسان‌ها، جهش‌هاي ‌عظيمي را در طول تاريخ داشته‌اند. ‌امروزه بيش از 10 ‌هزار داروي متفاوت در بازار به فروش مي‌رسند. علاوه ‌بر اين، بايد‌ ‌از دستگاه‌هاي پيچيده‌اي همچون دستگاه‌هاي ‌راديوگرافي و سي.تي.اسكن نام برد. جانوران،‌ ‌با چنين ‌پيشرفت‌هايي نمي‌توانند رقابت كنند، با اين وجود، آنها از ‌طريق يادگيري و‌ ‌غريزه دقيقا به همان هدفي مي‌رسند كه ‌ما در پي آن هستيم يعني، يك زندگي سالم.
منبع: www.dw-world.de‌

به نقل از روزنامه سلامت